Η συνεργασία με τους «δύσκολους» γονείς των «δύσκολων» μαθητών μας

Ατυχώς, σχεδόν κάθε εκπαιδευτικός έχει έρθει -ή πρόκειται να έρθει- αντιμέτωπος με κάποιον οργισμένο γονέα κάποια στιγμή του εργασιακού του βίου. Το να αντιμετωπίζεις έναν θυμωμένο ή οργισμένο γονέα δεν αποτελεί μόνο μια τραυματική εμπειρία αλλά είναι και μια διαδικασία που ενδέχεται να βλάψει με πολλούς διαφορετικούς τρόπους τον εκπαιδευτικό, κυρίως, ως προς την αυτοεικόνα του.

Είναι απολύτως λογικό, οι γονείς να επιδιώκουν το καλύτερο για το παιδί τους αλλά είναι απολύτως παράλογο να αρνούνται να δεχθούν τις δυσκολίες που πιθανόν αντιμετωπίζει το παιδί τους και να κατασκευάζουν δικαιολογίες και άλλοθι, ώστε να επιρρίψουν τις ευθύνες για την κατάσταση του παιδιού σε άλλους αντί να προσπαθούν να το βοηθήσουν συνεργαζόμενοι με το σχολείο.
Παρότι, σε αρκετές περιπτώσεις, είναι εξαιρετικά δύσκολο να επιτευχθεί ένα ικανοποιητικό επίπεδο επικοινωνίας ανάμεσα στους «δύσκολους» γονείς και το σχολείο, θα επιχειρήσω να σας προτείνω κάποιες πρακτικές που ελπίζω πως θα σας βοηθήσουν πολύ προς την επιθυμητή κατεύθυνση.

Κατ’ αρχήν, μην αφήνετε μια δυσκολία να μεγεθύνεται (ιδιαίτερα, όταν το παιδί είναι νήπιο). Όταν έχετε βεβαιωθεί για τη σταθερότητα με την οποία παρουσιάζεται η δυσκολία στη συμπεριφορά του παιδιού -ως προς τη συχνότητα και την έντασή της-, τότε επιδιώξτε μια πρώτη συνάντηση με τους γονείς. Ο λόγος είναι ότι έχετε περισσότερες πιθανότητες να βελτιώσετε, από κοινού με τους γονείς, αυτή τη δυσκολία (πιθανότατα με τη βοήθεια ειδικών), όταν δημιουργήσετε συναντίληψη για αυτή και την αντιμετωπίσετε συστηματικά, τόσο στο περιβάλλον του σπιτιού όσο και στο περιβάλλον του σχολείου. Στη συνάντηση αυτή, συζητείστε μαζί τους τα ακόλουθα:

  • Τους τομείς στους οποίους το παιδί παρουσιάζει επάρκεια ή υπεροχή.
  • Τον τρόπο με τον οποίο το παιδί αλληλεπιδρά με τους συμμαθητές του.
  • Τον τρόπο με τον οποίο το παιδί ασχολείται με τις εργασίες στην τάξη. Ενημερώστε τους γονείς, αν το παιδί ακολουθεί τις οδηγίες, αν ολοκληρώνει τις εργασίες και οτιδήποτε άλλο σχετικό θεωρείτε ότι είναι χρήσιμο να αναφερθεί στην παρούσα φάση. Αν οι γονείς δεν φαίνεται πως κατανοούν αυτό που προσπαθείτε να τους πείτε, δείξτε τους τυπικά δείγματα εργασιών άλλων παιδιών, ίδιας ηλικίας με το παιδί τους.
  • Τους τομείς στους οποίους το παιδί παρουσιάζει δυσκολία.
  • Τις προτάσεις σας -ως παιδαγωγοί-, για τους τρόπους με τους οποίους θα μπορούσε να υποστηριχτεί καλύτερα το παιδί. Ενημερώστε τους γονείς για την ύπαρξη και λειτουργία των Ιατροπαιδαγωγικών Κέντρων και του ΚΕΔΔΥ, αν θεωρήσετε απαραίτητο τον έλεγχο του παιδιού από ιατροπαιδαγωγική υπηρεσία.
  • Τις απόψεις και τις τυχόν απορίες τους για το θέμα. Αν έχουν ήδη ασχοληθεί με αυτό (στην περίπτωση που το έχουν αντιληφθεί, πριν φθάσει το παιδί στο Νηπιαγωγείο), θα έχουν πλέον τη δυνατότητα να μιλήσουν μαζί σας, για τις ενέργειες που έχουν κάνει και τη διάγνωση που ίσως έχουν στη διάθεσή τους.

 

Αν έρχονται για πρώτη φορά «επίσημα» αντιμέτωποι με τη δυσκολία του παιδιού τους, υπάρχει πιθανότητα να αντιδράσουν (α) είτε με τρόμο (β) είτε με επιθετικότητα. Στην πρώτη περίπτωση, προσπαθείτε να τους καθησυχάσετε, διαβεβαιώνοντάς τους ότι αν η δυσκολία του παιδιού αντιμετωπιστεί συστηματικά, θα υπάρξει βελτίωση. Στη δεύτερη περίπτωση, το χειρίζεστε με προσοχή, λαμβάνοντας υπόψη τα αναφερόμενα στην επόμενη παράγραφο.

Προσπαθήστε να πείσετε τους γονείς ότι ο στόχος σας είναι να βοηθήσετε κάθε παιδί να πετύχει. Ψάξτε τρόπους για να βρείτε «κοινό έδαφος», επάνω στο οποίο θα βασίσετε τη συζήτηση μαζί τους. Πείτε στους γονείς ότι, τόσο εκείνοι ως γονείς όσο και εσείς ως εκπαιδευτικός του παιδιού, επιθυμείτε το καλύτερο για το παιδί και ότι θα θέλατε να βρείτε τρόπους να δουλέψετε μαζί [από κοινού, παράλληλα] με τους γονείς, για να βοηθήσετε πιο αποτελεσματικά το παιδί. Όταν οι γονείς «δουν όλη την εικόνα» και συνειδητοποιήσουν ότι βρίσκεστε κι εσείς μέσα σ’ αυτήν και, μάλιστα, απ’ την πλευρά της ίδιας όχθης, τότε θα έχετε την ευκαιρία να αλώσετε τις αντιστάσεις τους.

Μιλώντας με τους γονείς για το παιδί, ποτέ μην ξεχνάτε ότι μπορεί για εσάς να είναι ένας από τους μαθητές σας αλλά για εκείνους είναι το «πολύτιμο παιδί τους». Ξεκινήστε τη συζήτηση, κάνοντας πρώτα αναφορά στα δυνατά στοιχεία του παιδιού και μετά στις αδυναμίες ή τις δυσκολίες του.

Κρατείστε ένα συστηματικό και καλά ενημερωμένο αρχείο, με τις επαφές που πραγματοποιείτε με τους γονείς του παιδιού. Καταγράψτε ημερομηνίες [και ώρα], όχι μόνο για τις δια ζώσης συναντήσεις σας αλλά και για τις τηλεφωνικές επικοινωνίες σας. Κρατείστε σημειώσεις με τις πιο σημαντικές από τις πληροφορίες που σας δίνουν οι γονείς για το παιδί, διευκρινίζοντας ποιος από τους δύο γονείς σας ανέφερε τι ακριβώς.

Αν θέλετε να είσαστε ακόμη πιο μεθοδικές, μετά από αυτήν την καταγραφή, σημειώστε επιγραμματικά τις δικές σας σκέψεις (που προκλήθηκαν μετά τις νέες πληροφορίες για το παιδί) και τις παιδαγωγικές αποφάσεις στις οποίες οδηγηθήκατε εξ αιτίας τους.

Αν υπάρχουν κι άλλες συναδέλφισσες στο σχολείο, μοιραστείτε μαζί τους αυτές τις πληροφορίες και ενημερώστε για τις παιδαγωγικές παρεμβάσεις τις οποίες σκέπτεστε να εφαρμόσετε. Ένα παιδί με δυσκολίες ωφελείται περισσότερο, αν η κουλτούρα του σχολείου το θεωρεί «παιδί της» και όχι «παιδί του τάδε ή του δείνα τμήματος». Πιο συγκεκριμένα, τα παιδιά με δυσκολίες ωφελούνται περισσότερο, όταν όλο το διδακτικό προσωπικό του σχολείου συνεισφέρει στην σταδιακή αποκατάσταση αυτών των δυσκολιών.

Αν πάρει ανεπιθύμητη τροπή η συνάντηση με τους γονείς, διακόψτε τη, ώστε να δώσετε χρόνο να ηρεμήσουν τα πνεύματα και προσπαθήστε να ορίσετε μαζί τους μια νέα ημερομηνία για συνάντηση. Στο διάστημα που θα μεσολαβήσει, εσείς θα έχετε το χρόνο να ανασυγκροτήσετε τις σκέψεις και τα παιδαγωγικά σας επιχειρήματα, ενώ οι γονείς θα έχουν χρόνο για να εξοικειωθούν με την ιδέα της δυσκολίας που αντιμετωπίζει το παιδί τους και να μπουν στη διαδικασία να την αντιμετωπίσουν. Αν αισθάνεστε ανασφαλείς για να συναντήσετε μόνοι σας τους γονείς την επόμενη φορά, ζητήστε την παρουσία της Προϊσταμένης του Νηπιαγωγείου ή της Σχολικής Συμβούλου.

Έχετε πάντα εμπιστοσύνη στον εαυτό σας. Είσαστε η καλύτερη νηπιαγωγός [ή ο καλύτερος νηπιαγωγός] που θα μπορούσε να έχει το παιδί των συγκεκριμένων γονέων. Εγώ το ξέρω. Εσείς;

 

Τότα Αρβανίτη-Παπαδοπούλου

Σχολική Σύμβουλος 23ης Περιφέρειας Π.Α.

Διδάκτωρ Παιδαγωγικής Πανεπιστημίου Αθηνών

M.A. in Education Πανεπιστημίου Lancaster

Scroll to Top